Türkiye'de kripto varlık uyuşmazlıkları artık mahkemelerin günlük gerçeği. Borsa hesabı dondurma, dolandırıcılık mağduriyeti, boşanma davalarında kripto varlıkların tespiti, miras ve verasette dijital varlıklar, bu alandaki dava sayısı her yıl katlanarak artıyor. Peki Türk hukuku dijital varlıklara nasıl yaklaşıyor? Uyuşmazlıkta hangi mahkeme yetkili, hangi hukuki yollar kullanılabilir? Bu rehberde hem teorik çerçeveyi hem pratik süreci aktarıyoruz.
2024 yılı itibarıyla Türkiye, 7518 sayılı Kanun ile Sermaye Piyasası Kanunu'nda önemli değişiklikler yaptı ve kripto varlıkları yasal zemine oturttu. Bu kanunla getirilen temel tanım şudur:
"Kripto varlık; dağıtılmış defter teknolojisi veya benzer bir teknoloji kullanılarak dijital olarak oluşturulmuş ve temsil edilmiş gayri maddi varlıklardır."
Kritik gelişme: Yargıtay'ın 2023 sonrası kararlarında kripto varlıkların TMK m. 683 hükmü çerçevesinde "ekonomik değer taşıyan şey" niteliğinde değerlendirilmesi yönünde gelişen bir içtihat çizgisi oluşmaktadır. Bu yaklaşım; ihtiyati tedbir, istihkak iddiası ve klasik mülkiyet hukuku korumalarının kripto varlıklara uygulanabilirliğini güçlendirmektedir.
7518 sayılı Kanun'un getirdiği diğer önemli koruma: Müşteri varlıklarının korunması. Kripto varlık hizmet sağlayıcılarının (KAVS) borçları nedeniyle müşterilerin kripto varlıklarına el konulamayacağı açıkça hükme bağlandı. Bu düzenleme, özellikle platform iflasları veya operasyonel sorunlar karşısında yatırımcıları koruma açısından son derece önemlidir.
Sahte kripto borsaları, pig butchering (domuz kasaplığı) dolandırıcılığı ve kimlik avı saldırıları Türkiye'de en çok şikayet konusu olan uyuşmazlık türüdür. Hukuki değerlendirmede bu eylemler genellikle TCK m. 158/1-f (nitelikli dolandırıcılık) kapsamına girmektedir.
Pratik adımlar:
2026 yeniliği: CMK'ya eklenen 128/A maddesiyle KAVS'lar, dolandırıcılık şüphesiyle karşılaştıklarında mahkeme kararı beklemeksizin hesabı 48 saat süreyle re'sen askıya alabilmektedir. Bu süre içinde Cumhuriyet Başsavcılığı'na bildirim zorunludur. KAVS'lara bu uygulamadan dolayı hukuki sorumluluk yüklenmeyeceği de (safe harbor) aynı düzenlemeyle güvence altına alındı.
Kripto borsaları, AML/CTF şüphesiyle hesapları dondurabilmekte veya para çekimlerini engelleyebilmektedir. Hesap dondurmaya karşı başvuru yolları:
Aile hukukunda kripto varlıklar, pratikte en zorlu tespit sorunlarından birini oluşturmaktadır. Evlilik birliği içinde elde edilen kripto varlıklar edinilmiş mal niteliğinde kabul edilmekte ve mal paylaşımına konu olmaktadır.
Pratik sorun: Eşin kripto varlıklarını gizlemesi. Bu durumda başvurulabilecek hukuki araçlar:
Önemli not: 2025'ten itibaren KVMKS (Kripto Varlık Merkezi Kayıt Sistemi) devreye alındı. KAVS'lar müşteri kripto varlık bakiyelerini MKK'ya raporlamaktadır. Bu sistem, mahkeme kanalıyla yapılacak sorgulamalarda tespit imkanını önemli ölçüde artırmaktadır.
Kripto varlık sahibinin vefatı durumunda mirasçılar ciddi erişim sorunlarıyla karşılaşmaktadır. Private key kayıpları, donanım cüzdan şifrelerinin bilinmemesi ve borsalardaki hesaplara erişim en yaygın sorunlardır.
Pratik çözüm yolları:
7518 sayılı Kanun'un getirdiği en önemli korumalardan biri, müşteri varlıklarının KAVS'ın şirket varlığından ayrı tutulması zorunluluğudur. Platforma karşı alacaklar için:
Kripto varlık uyuşmazlıklarında mahkeme türü, davanın niteliğine göre belirlenmektedir:
Kripto uyuşmazlıklarının en kritik boyutlarından biri delil meselesidir. Blockchain üzerindeki işlem kayıtları mahkemelerde nasıl değerlendirilmektedir?
Borsa hesabı dondurma, dolandırıcılık, boşanmada kripto varlık tespiti veya KAVS uyuşmazlıklarında Koru Legal olarak yanınızdayız. Hem hukuki hem operasyonel kripto varlık deneyimimizle dosyanızı değerlendiriyoruz.
Bilgi Alın →