Hakkında sınır dışı kararı verilen bir yabancının (ya da geri gönderme merkezinden haber bekleyen ailesinin) ilk duyması gereken şey şu: bu karar kesin değildir, ama süre acımasızdır. Kararın tebliğinden itibaren yedi gün içinde idare mahkemesinde iptal davası açılmazsa, dava hakkı tamamen ortadan kalkar. Bu yazıda deport kararının ne olduğunu, nasıl durdurulacağını ve sürecin uygulamada nasıl işlediğini anlatacağım.
Her zamanki notumu düşeyim: bu yazı genel bilgilendirmedir, hukuki tavsiye değildir. Deport dosyaları saat hesabıyla ilerler; somut durumunuz için hemen bir avukata ulaşın.
Sınır dışı etme kararı, 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu'nda (YUKK) düzenlenen idari bir işlemdir. Vize veya ikamet ihlali, izinsiz çalışma, kamu düzeni ve güvenliği gerekçeleri, hakkında tahdit kodu bulunması gibi nedenlerle il göç idareleri tarafından verilir. Kararla birlikte çoğu zaman bir tahdit kodu (giriş yasağı kodu) da sisteme işlenir, G-87, V-71, Ç-117 gibi kodların her biri farklı bir gerekçeyi ifade eder ve farklı sürelerle ülkeye girişi engeller.
Deport kararına karşı süresi içinde iptal davası açıldığında, sınır dışı işlemleri dava sonuçlanana kadar kendiliğinden durur. Ayrıca yürütmenin durdurulmasını talep etmeye gerek yoktur; kanun bu korumayı otomatik sağlar. Bu, deport dosyalarını diğer idari davalardan ayıran en önemli özelliktir ve yedi günlük sürenin neden hayati olduğunu açıklar: dava açılmadan geçen her gün, fiilen sınır dışı edilme riskidir.
Uygulamadan uyarı: İdare, yedi günlük sürenin dolmasını her zaman beklememektedir. Tebliğden birkaç gün sonra sınır dışı işleminin fiilen uygulandığı dosyalar görüyoruz. Bu nedenle "süremiz var" diye beklemek yerine, tebliğ alındığı gün harekete geçmek gerekir.
Sınır dışı kararıyla birlikte idari gözetim kararı da verilmişse, yabancı geri gönderme merkezine (GGM) yerleştirilir. Burada iki ayrı süreç paralel yürütülür ve bunlar sık karıştırılır:
Yani GGM'den tahliye edilmek kurtulmak anlamına gelmez; iptal davası açılmamışsa sınır dışı işlemi her an uygulanabilir. Doğru strateji çoğu dosyada ikisini birden yürütmektir.
Dava, kararı veren valiliğin bulunduğu yerdeki idare mahkemesinde açılır. Kanun mahkemenin on beş gün içinde karar vermesini öngörür; uygulamada bu süre birkaç ayı bulabilmektedir. Mahkemenin kararı kesindir, istinaf ve temyiz yolu kapalıdır. Dava reddedilirse, koşulları varsa Anayasa Mahkemesine tedbir talepli bireysel başvuru gündeme gelebilir.
Davada yalnızca sınır dışı kararının değil, dayanak gösterilen tahdit kodunun ve giriş yasağının kaldırılması da talep edilmelidir. Deport kararı iptal edilse bile kod sistemde kalabilir ve ileride vize, ikamet veya vatandaşlık başvurularını engelleyebilir.
Duruma göre evet. Giriş yasağının süresi ve gerekçesi belirleyicidir. Yasak süresi dolmadan dönüş için iki yol vardır: tahdit kodunun iptali için dava açmak ya da (evlilik, çalışma izni gibi geçerli bir bağ varsa) meşruhatlı vize başvurusu yapmak. Aile birleşimi amaçlı meşruhatlı vize, Türkiye'de eşi bulunan yabancılar için uygulamada en sık kullanılan dönüş yoludur.
Bilinmesi gereken: Anayasa Mahkemesi kararları uyarınca, sınır dışı kararı tebliğ edilirken yabancıya itiraz yolları anladığı dilde bildirilmeli; avukata erişimi olmayanlara adli yardım sağlanmalıdır. Bu güvencelere uyulmaması, davada ileri sürülebilecek önemli bir hukuka aykırılıktır.
Yedi günlük süre işlemeye başladıysa kaybedecek vakit yok. Dosyanızı aynı gün inceliyor, iptal davasını ve gerekiyorsa idari gözetime itirazı birlikte planlıyoruz. Kendiniz ya da geri gönderme merkezindeki bir yakınınız için hemen ulaşın.
Ücretsiz Ön Görüşme Talep Edin