Yapay zeka (YZ) sistemleri, 2024 sonrasında Türkiye'deki şirketlerin günlük operasyonuna hızla girdi: müşteri hizmetleri sohbet robotları, kredi skor motorları, içerik üretim araçları ve karar destek sistemleri, farklı kanunların kesişiminde çalışmaktadır. Hem Avrupa'dan gelen düzenleyici baskı hem de TBMM gündemine giren kanun teklifleri göz önüne alındığında, YZ hukuku Türkiye'nin en hızlı gelişen hukuki alanlarından biri haline gelmiştir.
Türkiye'de henüz doğrudan yapay zekayı düzenleyen özel bir kanun yürürlükte değildir. Mevcut hukuki altyapı, YZ kaynaklı sorunları genel kanun hükümleriyle çözmeye çalışmaktadır:
Ancak 2025 sonunda TBMM gündemine üç farklı YZ kanun teklifi sunulmuştur. Tekliflerin gerekçesinde, AB AI Act'e paralel bir çerçevenin mevcut kanunlarda değişiklik yapılarak oluşturulacağı belirtilmektedir.
AB'nin 2024/1689 sayılı AI Act'i 1 Ağustos 2024'te yürürlüğe girdi. Kritik tarihler:
Türkiye'deki şirketler için önemli: Türkiye merkezli bir şirket AB pazarına hizmet sunuyorsa (AB kullanıcılarına API, yazılım veya YZ tabanlı ürün sağlıyorsa) AI Act m.2 kapsamında "provider" sayılabilir ve uyum yükümlülükleri doğar.
YZ sistemi kişisel veri işliyorsa, ki büyük çoğunluğu işler, veri sorumlusu sıfatıyla tüm KVKK yükümlülükleri devreye girer. Model eğitiminde kullanılan veri setleri, aydınlatma yükümlülüğü ve otomatik karar verme mekanizmaları özellikle dikkat gerektiren alanlardır.
YZ'nin ürettiği içeriklerin telif hukuku statüsü Türkiye'de henüz net değildir. Öte yandan model eğitiminde kullanılan üçüncü taraf içerikler telif ihlali doğurabilir. 5846 sayılı FSEK'in m.38/A kapsamındaki metin ve veri madenciliği istisnası ticari modeller için güvenli bir zemin oluşturmamaktadır.
YZ sistemi bir zarar meydana getirdiğinde sorumluluk kimin? Üretici, operatör ve kullanıcı arasındaki sorumluluk dağılımı, henüz Türk hukukunda tam olarak netleşmemiştir. Temel prensip: YZ'yi araç olarak kullanan, işleten veya bundan kazanç sağlayan kişi/kurumlar sorumluluktan kaçınamaz.
2025-2026 döneminde mahkemelerde görülen en yeni YZ kaynaklı davalar arasında deepfake ile üretilen sahte delil ve belgelerin kullanılması yer almaktadır. Kişilik haklarını ihlal eden deepfake içerikler, hem hukuki tazminat hem de TCK kapsamında cezai yaptırım doğurabilmektedir.
Dikkat: YZ hukuku çok hızlı gelişmektedir. 2026 ikinci yarısında AB'nin yüksek riskli sistem düzenlemeleri devreye giriyor; Türkiye'nin de bu süreçte yasal adım atması beklenmektedir. Sektörünüzde YZ kullanıyorsanız hukuki durumunuzu şimdiden değerlendirmenizi öneriyoruz.
YZ sistemleri için KVKK uyumu, fikri mülkiyet değerlendirmesi ve AI Act kapsamı analizi konularında Koru Legal olarak danışmanlık sunuyoruz.
Bilgi Alın →